Hangi durumlar acil diş sayılır?
Her diş sorunu aynı aciliyette değildir. Aşağıdaki tablo genel bir yol gösterir; emin değilseniz arayıp durumunuzu anlatın.
| Durum | Ne kadar acil? | İlk yapılacak |
|---|
| Nefes alma, konuşma veya yutkunmada zorluk; göz çevresine ya da boyna yayılan şişlik | Hemen, 112 veya acil servis | Kendiniz araç kullanmayın |
| Ağır yüz travması, çene kırığı şüphesi, bilinç kaybı | Hemen, 112 | Hareket ettirmeden yardım çağırın |
| Yerinden çıkan kalıcı diş | Dakikalar önemli | Dişi ıslak tutun, aşağıdaki adımları izleyin |
| Durmayan kanama | Aynı gün | 10 dakika temiz gazlı bezle sürekli bastırın |
| Şiddetli ağrı, ateş, yanakta şişlik | Aynı gün | Ağrı kesici, ılık tuzlu su; hekimi arayın |
| Kırılan diş | Aynı gün veya ertesi gün | Parçayı saklayın, soğuk kompres uygulayın |
| Düşen dolgu veya kaplama | Birkaç gün içinde, ağrı varsa daha erken | Sert ve yapışkan yiyeceklerden kaçının |
| Hafif hassasiyet | Randevuyla | Çok sıcak ve soğuktan kaçının |
Yerinden çıkan diş için ilk 60 dakikada ne yapılır?
Kalıcı bir diş tamamen yerinden çıktığında süre belirleyicidir. Uluslararası Dental Travmatoloji Birliği (IADT) rehberine göre diş 60 dakika veya daha uzun süre kuru kaldığında kök yüzeyindeki hücreler canlılığını yitirir. Bu nedenle:
- Dişi taç kısmından tutun, köküne dokunmayın.
- Kirliyse süt veya serum fizyolojikle hafifçe durulayın. Fırçalamayın, silmeyin.
- Kalıcı dişse yuvasına yerleştirmeyi deneyin ve temiz bir mendili hafifçe ısırarak yerinde tutun.
- Yerleştiremiyorsanız dişi süt veya serum fizyolojik içinde taşıyın. Kuru mendile sarmayın.
- Hemen bir diş hekimine başvurun.
Süt dişi yerine konmaz. Yerine takmaya çalışmak altından gelen kalıcı dişe zarar verebilir. Çocuğunuzun süt dişi çıktıysa dişi yerine koymadan hekime götürün. Çocuklarda diş travmaları için Çocuk Diş Hekimliği sayfasına bakabilirsiniz.
Kırık diş, düşen dolgu veya kaplamada ne yapılır?
Kırık veya çatlak diş: Ağzınızı ılık suyla çalkalayın, şişliği azaltmak için yanağın üzerine soğuk kompres uygulayın. Kopan parçayı süt veya su içinde saklayıp yanınızda getirin. Bazı durumlarda parça yeniden yapıştırılabilir. Kanayan veya ortasında pembe bir nokta görünen kırıkta sinir etkilenmiş olabilir, beklemeyin.
Düşen dolgu: Dolgunun düştüğü boşluk çürük ve bakteriye açıktır. O taraftan çiğnemeyin, sert ve yapışkan yiyeceklerden kaçının, bölgeyi yumuşak fırçayla temiz tutun. Ayrıntılar için Diş Dolgusu sayfasına bakın.
Düşen kaplama: Kaplamayı saklayıp yanınızda getirin. Evde yapıştırıcıyla takmayın: Japon yapıştırıcısı ve benzerleri dişe ve diş etine zarar verir, kaplamanın yeniden kullanılmasını da zorlaştırır.
Diş ağrısı ve şişlikte hekime ulaşana kadar ne yapılır?
İngiltere Ulusal Sağlık Servisi (NHS) şu adımları öneriyor:
- Ibuprofen veya parasetamol kullanın; dozu prospektüse göre ayarlayın, emin değilseniz eczacınıza sorun. 16 yaş altına aspirin verilmez.
- Yarım çay kaşığı tuzu bir bardak ılık suda eritip çalkalayın ve tükürün. Bu öneri çocuklar için geçerli değildir.
- Yumuşak yiyecekler tüketin, ağrıyan taraftan çiğnemeyin.
- Şekerli, çok sıcak ve çok soğuk yiyeceklerden, sigaradan uzak durun.
Aspirini dişin üzerine veya diş etine koymayın: dokuyu yakabilir. Daha geniş bilgi Diş Ağrısı sayfasında.
Diş apsesi kendiliğinden geçmez. Ağrı azalsa ya da apse kendiliğinden boşalsa bile kaynağı tedavi edilmelidir.
Acil diş hastanesi var mı? Kocaeli’de nereye başvurulur?
“Acil diş hastanesi” diye aratılan yerler genellikle nöbet hizmeti veren kamu ağız ve diş sağlığı merkezleri ile özel kuruluşlardır. Başvurmadan önce mutlaka telefonla doğrulayın, çünkü nöbet saatleri değişebilir.
| Seçenek | Ne zaman uygun? | Not |
|---|
| 112 ve hastane acil servisi | Nefes ya da yutma güçlüğü, yayılan şişlik, ağır travma | Hayati durumlarda ilk adres |
| Kamu ağız ve diş sağlığı merkezleri | Mesai içi randevu; bazı merkezlerde nöbet | Randevu MHRS veya 182. Kartepe’de Nuh Çimento Sanayi Vakfı ADSM bulunur |
| Üniversite kurumları | Randevulu tedavi | Kocaeli Üniversitesi Diş Hekimliği Fakültesi ve KOSTÜ ADSM. Randevu koşulları için kurumları arayın |
| Özel kuruluşlar | Çalışma saatleri içinde hızlı değerlendirme | Saatleri kuruluşa göre değişir |
Kurumların ayrıntısı Kocaeli Diş Rehberi sayfasında.
Kartepe’de acil diş: FSM Diş Polikliniği
Kliniğimiz özel bir ağız ve diş sağlığı polikliniğidir, hastane veya 7/24 nöbetçi kurum değildir. Pazartesi–Cumartesi 10.00–22.00 arasında hizmet verir. Şiddetli ağrı, şişlik veya travmada önce telefonla arayın; durumunuza ve günün yoğunluğuna göre en yakın uygun zaman planlanır.
Adresimiz Fatih Sultan Mehmet Mah. Altunhisar Cd. No:144C, Kartepe/Kocaeli. İzmit merkezine kuş uçuşu yaklaşık 8 km uzaklıktadır. Yol tarifi için haritayı açabilirsiniz.
Acil başvuruda ne yapılır?
Acil başvurunun amacı önce ağrıyı ve enfeksiyonu kontrol altına almaktır. Kalıcı tedavi çoğu zaman sonraki bir randevuda tamamlanır. Muayene ve gerekirse röntgen sonrasında duruma göre şunlar yapılabilir:
- Geçici dolgu veya kırık diş için geçici çözüm
- Apsenin boşaltılması
- Kanal tedavisinin başlatılması
- Gerekiyorsa diş çekimi
- Yerinden çıkan dişin yerleştirilip sabitlenmesi
Antibiyotik her diş ağrısının çözümü değildir. Yalnızca hekim gerekli gördüğünde reçete edilir ve kaynağın tedavisinin yerini tutmaz.
Hekime neler söylemelisiniz?
Aşağıdaki bilgiler tedavi kararını doğrudan etkiler:
- Şikâyet ne zaman başladı, ağrı kesici işe yarıyor mu?
- Bugün hangi ilaçları, ne zaman aldınız?
- İlaç alerjiniz var mı?
- Kan sulandırıcı kullanıyor musunuz? Kullanıyorsanız ilacı kendiniz bırakmayın.
- Diyabet, kalp hastalığı, kemik erimesi tedavisi veya hamilelik var mı?
Pazar günü veya gece diş ağrısında ne yapılır?
Kliniğimizin kapalı olduğu saatlerde yukarıdaki ağrı önerilerini uygulayın, başınızı yüksekte tutarak uyumaya çalışın ve açılış saatinde arayın. Bekleyemeyecek bir durumda kamu kurumlarının nöbet hizmetini telefonla sorun. Tablonun ilk satırındaki belirtilerden biri varsa beklemeden 112’yi arayın.
Ağız içi yaralanmalarda ne yapılır?
Dil, dudak veya yanak ısırıldığında ya da kesildiğinde bölgeyi suyla nazikçe temizleyin, temiz bir bezle bastırın ve dışarıdan soğuk uygulayın. Ağız içi dokular bol kanlandığı için kanama korkutucu görünebilir. 10-15 dakika bastırmaya rağmen durmuyorsa, yara derinse veya içinde yabancı cisim varsa hekime ya da acil servise başvurun.
Tedavi sonrası ortaya çıkan acil sorunlar
Bazı acil durumlar yeni yapılmış bir tedaviden sonra görülür. Tedaviyi yapan hekimi arayarak başlayın:
| Durum | Olası neden | Ne yapılır? |
|---|
| Çekimden 2-4 gün sonra artan ağrı ve kötü tat | Kuru soket | Hekim yarayı temizleyip örtücü uygulayabilir |
| Çekim sonrası durmayan kanama | Pıhtının dağılması, ilaçlar | 10 dakika gazlı bezle bastırın, durmazsa başvurun |
| Kanal tedavisi sonrası şişlik | Enfeksiyon | Aynı gün değerlendirme |
| İmplant sonrası artan ağrı ve ateş | Enfeksiyon | Cerrahi yapan hekimi arayın |
| Dolgu sonrası gece uyandıran ağrı | Sinir etkilenmiş olabilir | Kısa sürede kontrol |
| Batan ortodontik tel | Telin yer değiştirmesi | Ortodontik mum kullanın, kontrol isteyin |
Yüzde şişlik ne zaman tehlikelidir?
Diş kaynaklı enfeksiyon çene ve yanak dokularına yayılabilir. Yanağın hafif şişmesi aynı gün diş hekimi gerektirir. Şu işaretler ise hızlı ilerleyen bir enfeksiyonu düşündürür:
- Şişliğin saatler içinde büyümesi
- Ağız tabanında veya dil altında şişlik
- Göz çevresinin ya da boynun şişmesi
- Yutkunmada zorluk, salya akması, ses değişikliği
- Yüksek ateş, üşüme, halsizlik
Bu durumlarda diş hekimi aramakla vakit kaybetmeyin, 112’yi arayın veya bir yakınınızla acil servise gidin. Yanağın üzerine sıcak uygulama yapmayın.
Çocuklarda diş acilleri
Çocuklarda en sık acil durumlar diş travması ve süt dişi apsesidir. Düşme sonrası dişlerin yanında çeneyi, dudağı ve baş bölgesini de kontrol edin. Bayılma, kusma, uyuklama hâli varsa önce hastaneye gidin. Kalıcı ön diş kırıldıysa veya yerinden çıktıysa süre önemlidir. Yanağında şişlik olan çocuğa kendi başınıza antibiyotik vermeyin. Çocuklar için önerilerin ayrıntısı Çocuk Diş Hekimliği sayfasındadır.
İzmit’te nöbetçi diş hekimi nasıl bulunur?
“Nöbetçi dişçi İzmit” ve “nöbetçi diş hastanesi Kocaeli” en çok gece ve hafta sonu aranır. Nöbetçi eczane gibi merkezi bir nöbet listesi olmadığı için en hızlı yol şudur:
- Bulunduğunuz yere en yakın kamu ağız ve diş sağlığı merkezinin sitesindeki nöbet hizmetleri bölümüne bakın veya kurumu arayın.
- Akşam saatlerinde çalışan özel kuruluşları telefonla arayın. Kliniğimiz Pazartesi–Cumartesi 22.00’ye kadar açıktır.
- Bekleyemeyecek bir şişlik veya travmada 112’yi ya da en yakın hastane acil servisini tercih edin.
Ağrısız acil diş tedavisi mümkün mü?
Acil başvuruda yapılan işlemler lokal anesteziyle yapılır, amaç işlem sırasında ağrı hissetmemenizdir. Çok iltihaplı dişlerde anestezinin etkisi zayıflayabilir, bu durumda hekim ek uygulama yapar veya önce enfeksiyonu kontrol altına alır. Acil işlemden sonra da birkaç gün hafif ağrı olabilir.
