Diş kaplama nedir, ne zaman gerekir?
Kaplama, dişin görünen kısmını tamamen saran bir “kılıf” gibidir. Genellikle şu durumlarda değerlendirilir:
- Büyük dolgu nedeniyle zayıflamış diş
- Kanal tedavisi görmüş ve dayanımı azalmış diş
- Kırık veya ileri derecede aşınmış diş
- Köprü dayanağı olacak dişler veya implant üstü kron
- Dolgu, beyazlatma ya da laminayla çözülemeyen renk ve şekil sorunları
Küçük sorunlarda dolgu veya bonding gibi daha az doku kaldıran seçenekler yeterli olabilir. Bunlar için Diş Dolgusu sayfasına bakabilirsiniz.
Zirkonyum nedir?
Diş hekimliğinde “zirkonyum” dendiğinde zirkonyum dioksit (zirkonya) adlı seramik kastedilir. Metal altyapı içermez, yüksek dayanımlıdır. Monolitik (tek parça) veya üzeri porselenle kaplanan katmanlı olarak hazırlanabilir. Tek parça türler daha dayanıklıyken katmanlı türlerde ışık geçirgenliği öne çıkar; seçim dişin yerine ve kapanışa göre yapılır.
En iyi diş kaplama hangisi? Çeşitleri ve farkları
Hiçbir malzeme her durum için üstün değildir. Hekim, dişin yeri, kapanış, renk beklentisi ve kalan diş dokusuna göre seçenekleri anlatır.
| Tür | Yapısı | Genellikle değerlendirildiği yer | Dikkat edilecek |
|---|
| Zirkonyum | Metal içermeyen seramik | Ön ve arka dişler, köprüler, implant üstü | Karşı dişle temas ve yüzey cilası önemlidir |
| Metal destekli porselen | Metal altyapı üzeri porselen | Arka dişler, uzun köprüler | Diş eti çekilirse kenarda koyu görünüm olabilir |
| Cam seramik (e.max vb.) | Lityum disilikat seramik | Ön dişler, tek kronlar | Uzun köprüler için genellikle uygun değildir |
| Porselen lamina | İnce seramik yaprak | Ön dişlerin görünen yüzü | Sağlıklı mine gerekir, diş sıkmada dikkat |
| Kompozit lamina / bonding | Diş rengi dolgu malzemesi | Küçük şekil ve renk düzeltmeleri | Zamanla renklenebilir, cila gerektirebilir |
Zirkonyum kaplama nasıl yapılır?
Süreç genellikle birkaç seans ve birkaç hafta içinde tamamlanır:
- Muayene: Dişler, diş eti ve kapanış incelenir, gerekirse röntgen alınır. Çürük ve diş eti sorunları önce tedavi edilir.
- Planlama: Renk, şekil ve beklentiler konuşulur.
- Diş hazırlığı: Lokal anesteziyle diş, kaplamanın sığacağı kadar küçültülür.
- Ölçü: Geleneksel veya dijital ölçü alınır, geçici diş takılır.
- Prova: Uyum, kapanış ve renk kontrol edilir.
- Yapıştırma: Kaplama kalıcı olarak simante edilir, kontrol randevusu planlanır.
Zirkonyum yaptırıp pişman olanlar neden pişman oluyor?
Bu soru çok aranıyor ve dürüstçe konuşulması gerekiyor. Şikâyetlerin çoğu malzemeden çok karar ve planlama aşamasıyla ilgilidir:
- Sağlam dişlerin gereksiz kesilmesi: Aşındırılan diş dokusu geri gelmez. Kaplamanın ömrü dolduğunda yenilenmesi gerekir.
- Çok beyaz veya yapay görünüm: Renk ve şekil yüzle uyumlu seçilmezse doğal durmayabilir.
- Hassasiyet ve ağrı: Diş hazırlığı sonrası hassasiyet görülebilir. Nadiren dişin siniri etkilenir ve kanal tedavisi gerekebilir.
- Diş eti sorunları: Kenar uyumu ve temizlik yetersizse diş eti iltihaplanabilir veya çekilebilir.
- Kapanış sorunları: Yüksek veya uyumsuz kaplama çene ağrısına ve karşı dişte aşınmaya yol açabilir.
Bu riskleri azaltmak için tedaviden önce şunları sorun: Bu diş için kaplama şart mı? Daha az doku kaldıran seçenek var mı? Dişlerimden ne kadar aşındırılacak? Prova aşamasında renk ve şekli görebilecek miyim? Birden çok dişte planlanıyorsa geçici dişlerle bir süre deneyebilir miyim?
Kaplama kaç yıl dayanır?
Kesin bir ömür yoktur. Süreyi kullanılan malzeme, kalan diş dokusu, diş sıkma, temizlik ve kontrol alışkanlıkları belirler. Araştırma örneği olarak, implant üstü tek kronları inceleyen bir sistematik derlemede 5 yıllık sağkalım zirkonya kronlarda %97,6, metal-seramiklerde %98,3 bulunmuştur. Bu sonuç doğal diş üzerindeki kaplamalara doğrudan aktarılamaz, ama iki grupta da başarının yüksek, sorun olasılığının ise sıfır olmadığını gösterir. Aynı derlemede zirkonyada malzeme kırığı (%2,1) metal-seramikten (%0,2) fazla bulunmuştur.
Kaplama sonrası bakım
Kaplama çürümez ama altındaki diş ve kenarı çürüyebilir. Bu yüzden:
- Günde iki kez florürlü macunla fırçalayın, diş ipi veya ara yüz fırçası kullanın.
- Köprü altını hekimin gösterdiği şekilde temizleyin.
- Diş sıkıyorsanız gece plağı konusunda hekime danışın.
- Sert cisimleri (buz, kalem, çekirdek) ısırmayın.
- Düzenli kontrol ve diş taşı temizliği yaptırın.
Sıcak-soğuk hassasiyeti birkaç hafta içinde azalmıyor, ağrı artıyor veya kaplama sallanıyorsa hekime başvurun. Kaplama düşerse saklayıp getirin, evde yapıştırmayın.
Gülüş tasarımı ile kaplama aynı şey mi?
Hayır. Gülüş tasarımı, dişlerin ve diş etinin birlikte değerlendirildiği bir planlamadır. Sonuçta beyazlatma, bonding, ortodonti veya kaplama seçilebilir. Kaplama bu seçeneklerden yalnızca biridir.
Diş köprüsü nedir?
Köprü, eksik dişin iki yanındaki dişlerden destek alan sabit protezdir. Destek dişler kaplama gibi hazırlanır, eksik diş ortada “ara gövde” ile tamamlanır. Köprü altı diş ipiyle özel olarak temizlenmelidir. İmplant ile karşılaştırmalı değerlendirme, yan dişlerin durumu ve kemik yapısına göre yapılır.
Lamina ile zirkonyum kaplama arasındaki fark
| Özellik | Lamina | Tam kaplama (zirkonyum, porselen) |
|---|
| Kapladığı alan | Genellikle dişin ön yüzü | Dişin tüm görünen yüzeyi |
| Diş dokusu kaybı | Daha az olabilir | Daha fazla |
| Kullanıldığı durum | Ön dişlerde renk, şekil, küçük dizilim sorunları | Çok hasarlı veya kanal tedavili dişler, arka dişler |
| Dikkat | Sıkma alışkanlığı, kapanış | Kesim miktarı, sinir sağlığı |
Renk ve şekil nasıl seçilir?
“Zirkonyum diş modelleri” ve “örnekleri” sıkça aranır, ancak kopyalamak için en doğru örnek kişinin kendi yüzüdür. Renk seçimi cilt tonu, göz beyazı ve yaşla uyumlu olmalıdır. Çok beyaz dişler özellikle az sayıda dişte yapay görünebilir. Şekil ise dudak hattı, yüz oranları ve diş eti seviyesine göre planlanır. Prova aşamasında aynada, gün ışığında ve mümkünse başka birinin de görüşüyle değerlendirin.
Sizin için planlanan sonucu muayenede konuşabilirsiniz.
Kaplama altında çürük olduğunu nasıl anlarsınız?
Kaplama altındaki çürük çoğunlukla geç fark edilir. Şu belirtilere dikkat edin:
- Kaplama kenarında koyu çizgi
- Kötü koku veya tat
- Tatlı, sıcak veya soğukla gelen ağrı
- Kaplamanın sallanması
- Diş etinde şişlik
Röntgen kontrolü erken tanıya yardımcı olur.
Kaplama sonrası yeme içme
Geçici kaplamada yapışkan ve sert yiyeceklerden kaçının. Kalıcı yapıştırma sonrası hekimin belirttiği süre boyunca (çoğunlukla birkaç saat) o bölgeden çiğnemeyin. Birkaç gün sıcak-soğuk hassasiyeti olabilir. Isırınca erken temas hissederseniz bekletmeden ayar için gidin.
Kaplama çıkarılır mı, yenilenir mi?
Evet, gerektiğinde kaplama çıkarılıp yenilenebilir; ancak zirkonyum genellikle kesilerek çıkarılır ve eski kaplama tekrar kullanılamaz. Altındaki diş daha önce küçültüldüğü için tekrar doğal hâline dönmez, yeniden kaplama gerekir. Bu yüzden ilk karar önemlidir.
Ön dişlerde tek diş kaplama yapılır mı?
Yapılabilir, ama tek dişi yanındakiyle eşleştirmek teknik olarak zordur. Komşu dişler zaman içinde renk değiştirirse fark ortaya çıkabilir. Renk uyumu için önce beyazlatma planlanacaksa, kaplamadan önce yapılmalıdır, çünkü kaplamanın rengi sonradan değiştirilemez.
Zirkonyum kaplama ağrılı mı?
Diş hazırlığı lokal anesteziyle yapılır, işlem sırasında ağrı hissedilmemesi hedeflenir. Anestezi geçtikten sonra diş etinde hassasiyet ve sıcak-soğuk duyarlılığı olabilir; çoğunlukla birkaç hafta içinde azalır.
Kartepe, İzmit ve Kocaeli’de zirkonyum kaplama
Kaplama birkaç seans sürdüğü için kliniğe ulaşım önemlidir. FSM Diş Polikliniği Kartepe’dedir, İzmit merkezine kuş uçuşu yaklaşık 8 km uzaklıktadır. Değerlendirme randevusunda dişleriniz ve beklentileriniz konuşulur, kaplama gerekip gerekmediği ve alternatifler anlatılır.
Zirkonyum ve diş kaplama fiyatları: Neye göre değişir?
Fiyat; diş sayısı, seçilen malzeme, ön hazırlık (kanal, dolgu, diş eti) ve laboratuvar sürecine göre değişir. Türk Dişhekimleri Birliği her yıl asgari ücret tarifesi yayımlar. Toplam plan ve ücreti tedaviden önce sorun. Kartepe’deki kliniğimizden güncel bilgi almak için arayabilirsiniz.
